CỔNG THÔNG TIN DU LỊCH CHÍNH THỨC CỦA UBND HUYỆN SAPA
Màu giao diện

Lịch sử09:38:42 | 16-04-2015 | Chuyên mục: Trung tâm thông tin du lịch

Lịch sử

* Tìm về quá khứ Trong thế kỷ 19, Lào Cai là địa bàn tranh giành lẫn nhau của các lực lượng có vũ trang, trong đó  có Băng Cờ Đen và Băng Cờ Vàng. Các băng này cai quản con đường thông thương trên sông Hồng. Muối từ miền biển Việt Nam, á phiện từ vùng Vân Nam, gạo giống mới, vải vóc, hàng hoá là những mục tiêu chính của chúng.

Ngày 30 tháng 3 năm 1886, đại tá Mausion chỉ huy quân Pháp đánh chiếm Lào Cai. Nước Pháp muốn trở thành quốc gia ngoại bang đầu tiên có ảnh hưởng ở vùng Vân Nam, Trung Quốc, trước cả khi người Anh mở con đường thông thương từ Miến Điện sang. Trung Quốc được coi là miền đất hứa mới. Năm 1907 tỉnh dân sự Lào Cai được thành lập. Quân viễn trinh Pháp bắt đầu xây dựng đồn bốt ở các huyện Bảo Yên, Mường Khương và Bắc Hà. đứng đầu bộ máy hành chính của tỉnh lỵ bấy giờ là một tỉnh trưởng người Pháp, duy trì cho đến năm 1945, rồi giữa năm 1947và năm 1950.

Năm 1898, một hiệp định được ký kết giữa chính phủ Pháp và triều đình Mãn Thanh Trung Quốc về việc xây dựng tuyến đường sắt của tỉnh Vân Nam. Năm 1901 tuyến đường sắt này bắt đầu được khởi công, năm 1906 thì làm tới địa phận Lào Cai. Tổng chi phí xây dựng cho tuyến đường sắt dài 384 km này lên đến 78 triệu phrăng vàng. Quá trình xây dựng tuyến đường này đã lấy đi sinh mạng của 12 ngàn công nhân Trung quốc và Việt Nam và của 80 người Châu Âu.

Vào năm 1913, tuyến đường giao thông nối liền tỉnh lỵ Lào Cai và thị trấn Sa Pa chỉ dành cho nhười đi bộ và đi ngựa. Phải đến năm 1924, con đường như ngày nay, lúc đó được giải đá mới được lên kế hoạch khởi công.

Từ năm 1925, sự liên kiết giữa đường sắt và đường bộ từ LàoCai lên Sa Pa mới thành hiện thực . Còn bây giờ, khách du lịch đi tàu lúc 21h00 ở ga Hà Nội và chỉ mất 9 tiếng sau để lên đến Lào Cai. Từ ga Lào Cai, mất thêm chưa đầy 1 tiếng đồng hồ nữa đi ôtô là vào đến SaPa. Lúc quay về Lào Cai cũng bằng ôtô rời Sa Pa lúc 17h00 ra đến Lào Cai lúc 18h00. Khách du lịch sẽ ăn tối ở thành phố Lào Cai, tại các nhà khách trước cửa ga và đáp tàu về Hà Nội lúc 19h00, 20h50, và 21h10.

 * Lịch sử thị trấn Sa Pa.

Lịch sử khu vực cao nguyên Sa Pa, với đặc điểm địa hình dựng cao được xác định từ năm 1901, vào năm 1903 một bốt quân sự đã được người Pháp xây dựng. Năm 1906 Mr Mieville, người phương tây đầu tiên đến và định cư tại Sapa. Số lượng cư dân Pháp ở Sapa năm 1942 rất ít chỉ hơn 20 người và một số kiều dân nói tiếng Anh không rõ nguồn gốc.  

Ban đầu, thị trấn được xây dựng với mục đích trở thành khu an dưỡng. Khí hậu mát mẻ trong lành của Sa Pa đã thu hút những người phương tây sống và làm việc ở Việt Nam đến nghỉ ngơi. Khu nhà an dưỡng quân đội được xây dựng năm 1913, hiện nay là khu cấp nước của thị trấn.

Dự án năm 1914, chính quyền chủ trương xây dựng nơi đây trở thành một "kinh đô nghỉ hè" trên núi ở Bắc Kỳ theo hướng dân sự hoá. Cùng mùa hè năm đó, các nguyên vật liệu cần thiết để xây dựng khu dinh thự nghỉ mát cao cấp đã được vận chuyển từ Hà Nội lên Sa Pa. Các công trình được khởi công vào năm 1912, những văn phòng lữ hành đầu tiên được xây dựng năm 1917 và năm 1925. Với 80km đường bộ được xây dựng để phục vụ cho những chuyến du lịch. Năm 1922, dinh thống sứ Bắc Kỳ xa hoa bậc nhất thị trấn lúc đó được khởi công xây dựng trên đồi "Thống Sứ". 

 Năm 1909 nhờ có Mr Mieville khách sạn ChaPa nằm trên đường Sa Pa đi Lào Cai được khánh thành. Năm 1914 kháh sạn Phan Si Păng được xây dựng. Khách sạn sang trọng - Le Metropole với 50 phòng hạng sang và 10 phòng hạng đặc biệt, nằm ở dưới chân núi Hàm Rồng và tiếp giáp với hồ Sa Pa hiện nay được khánh thành năm 1932. Năm 1937 khách sạn Trung Tâm được xây dựng với thiết kế đơn giản hơn.

Những biệt thự đầu tiên được xây dựng (trên khu đất của khách sạn Victoria hiện nay) năm 1918 với sự đầu tư của Bộ than đá Hồng Hải và nhà máy ximăng Hải Phòng. Có 100 ngôi biệt thự được xây dựng trong những năm (1920-1940) trên vùng đất biên giới, một vài kiến trúc của những biệt thự đó vẫn được tìm thấy ở đây. Ở vùng đất thấp là những biệt thự của quan chức cấp cao, những toà nhà hành chính và khách sạn. Trên vùng đất cao là viện điều dưỡng quân đội và toà nhà nghỉ mát của thống sứ. Nhà thờ được xây dựng năm 1934 nằm trên đồi hướng về đường đi làng Cát Cát, dưới sự điều hành bởi những người theo đạo tin lành. Vào những năm cuối năm 30 Sapa đạt đến thời kì thịnh vượng và hơn nghìn tên thực dân tới đây để an dưỡng, vui chơi giải trí ở đây. Mãi đến giữa những năm 40 Sapa được tu sửa lại đúng với tiêu chuẩn khu nghỉ ngơi miền núi của xã hội thực dân ở Hà Nội. Để đáp ứng được nhu cầu về lương thực, thực phẩm cho du khách đến nghỉ mát, và kết thúc thời kì thiếu thốn bánh mì ở các khách sạn, chính quyền địa phương đã xây dựng những trạm khuyến nông. Người dân Việt đã đổ xô sản xuất nông nghiệp và cung cấp tất cả các mặt hàng như: lợn, gà, rau, hoa quả tươi, mứt, sữa, khoai tây... và rượu.

Sự phát triển của Sapa là sự khích lệ cho sự đổi mới. Trong những năm( 1924-1927) chính quyền cộng hoà đã cho xây dựng hệ thông cấp thoát nước và hệ thống điện lưới được cung cấp từ nhà máy thuỷ điện được xây dựng trên thác nước ở Cát Cát, cùng với mạng lưới điện tín được lắp đặt.

Tháng 1 năm 1947 quân Việt Minh tấn công Sapa và phá hủy các doanh trại quân đội, khách sạn và nhiều biệt thự.

 

Lịch Sử Tu Viện Tả Phìn.

Cuối năm 1942, 12 nữ tu, thuộc dòng tu nữ của Hội Thánh Ci Tô cải cách, những người chẳng có gì "ngoài sứ mạng truyền giáo và cứu rỗi xám hối" bị trục xuất khỏi Nhật Bản, 8 người trong số họ và mộtngười thuộc dòng khác tình nguyện xin được ở lại Châu á và tiếp tục truyền đạo. Đại sứ Pháp tại Nhật đã viết cho cha tổng giám mục giáo phận Hưng Hoá, trong đó có Lào Cai, xin cho họ được đến vùng này tiếp tục truyền đạo.

Vào tháng 2/ 1942, quan toàn quyền Bắc Kỳ kí một thế ước có giá trị lâu dài chuẩn y cho đoàn nữ tu khu đất bỏ hoang cạnh trạm nghiên cứu giống cây ăn quả Tả Phìn, với số tiền thuê tượng trưng là1 quan/ năm...Tháng 12/1942, đoàn nữ tu lên đến Lào Cai và được bố trí ở trong một căn nhà gỗ "tồi tàn và chẳng có lấy một tiện nghi nào"mỗi người trong số họ " không có gì cả ngoài bộ quần áo đang mặc trên người".

Ngày 19/6 năm đó, quan Pháp tỉnh trưởng Lào Cai đồng ý cấp cho họ 1 đàn gia súc gia cầm làm giống, bao gồm "8 con bò sữa, 9 con bê, 2 con bò đực, 2 bò cái tơ, 1 con bò mộng, 24 con gà mái, 6 con lợn, và nhiều nông cụ". điều này nhằm mục đích phát triển đàn gia súc gia cầm của SaPa và bổ sung cho nguồn cung cấp thực phẩm có nguồn gốc từ chăn nuôi như sữa tươi, bơ, pho mát-những thứ mà SaPa sản xuất ra với số lượng không đủ cho nhu cầu tiêu dùng của khách du lịch và quân nhân lên nghỉ mát. Các bà sơ và nữ tu khổ hạnh này còn tích cực tham gia vào việc nghiên cứu phổ biến kỹ thuật canh tác các giống cây lương thực ôn đới như kiều mạch đen, đại mạch, cùng các loại cây ăn quả, khoai tây, các loại rau và nho. Bắt đầu từ tháng 9/1942, trạm nghiên cứu thực nghiệm thuộc Tu Viện Nữ Tả Phìn đã sản xuất được các loại mứt táo, mứt đào, và nhiều loại hoa quả tươi khác; lượng sữa, bơ và pho mát sản xuất ra đã không đủ đáp ứng cho nhu cầu ngày càng nhiều và những đơn đặt hàng từ Hà Nội gửi lên yêu cầu loại pho mát và bơ giống như loại pho mát "Port salut" sản xuất tại chính quốc, và Tả Phìn đã nhanh chóng trở thành nơi cung cấp các loại hoa quả tươi chính cho thị trấn SaPa.

Viên đá đầu tiên của công trình xây dựng tu viện Đức Nữ Đồng Trinh Hoà Bình dong khổ hạnh Hội Thánh Ci Tô cải cách ở Tả Phìn được xây vào ngày 08 tháng 10 năm 1942, Nhưng người ta chỉ xây 1 phía, phần còn lại của tu viện mà sau khi xây dựng xong được dự định là sẽ "đón khoảng 100 bà sơ, phước và các con chiên mới tu hành" đã không bao giờ được thực hiện. Người ta chỉ cho xây thêm những gian nhà của khu trang trại, mà hiên nay vẫn còn thấy một số dấu tích. Năm 1945 do tình hình an ninh bất ổn, đoàn nữ tu đã vội vã di tản về Hà Nội bỏ tu viện bị đốt phá hoang tàn.

Theo một cuốn sách nghiên cứu y học được viết vào năm 1920 thì "khí hậu của Sa Pa có tác dụng rất tốt" cho những người mắc phải chứng xanh lướt, suy nhược thần kinh, chứng sợ hãi, bị kiệt sức, bệnh hoang tưởng, viêm phế quản mãn tính kèm khí thũng và suyễn, sốt rét.

Vũ Trọng Duy - TIPC Lào Cai

Bài viết khác:

Top